Muzeum Stutthof w Sztutowie

W dniu 18 stycznia 2012 r. podopieczni Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Nowym Dworze Gdańskim wzięli udział w spotkaniu z byłym więźniem KL Stutthof – Mieczysławem Plagą.

W ciągu jednego dnia zwyczajna stołówka SOSW zamieniła się w salę konferencyjną. Ustawiono czerwone fotele i mikrofon. Kilkudziesięciu podopiecznych nowodworskiej placówki z niecierpliwością wyczekiwało specjalnego gościa. „Kiedy wszedł byłem zaskoczony, inaczej sobie to wyobrażałem. Myślałem, że jest dużo starszy, że będzie mu ciężko chodzić. Jak usiadł, to się do nas uśmiechał. Pomyślałem, że to miły człowiek” – powiedział jeden z uczniów.

Pan Mieczysław bez zastanowienia zaczął opowiadać o swoim życiu. Urodził się w 1927 r. w Grodnie. Niefortunny zbieg okoliczności sprawił, że w czasie wojny oskarżono go o kradzież pistoletu należącego do niemieckiego kierownika budowy. W styczniu 1944 r. został osadzony w KL Stutthof. Po odbyciu tzw. kwarantanny przydzielono go do pracy w komandzie leśnym (Waldkolonne). Po niespełna trzech miesiącach Mieczysław Plaga został przeniesiony do obozu koncentracyjnego w Mauthausen. Pracował tam przy budowie filii obozu w Ebesee. Zajmował się m.in. drążeniem sztolni w powstających tam podziemnych fabrykach broni. Wyzwolony 6 maja 1945 r., w rodzinnych stronach znalazł się dopiero latem 1945 r. Nielegalnie przekroczył granicę w okolicach Białegostoku. Został zatrzymany i na kilka tygodni osadzony przez NKWD w obozie filtracyjnym. W 1946 r. pana Mieczysława wraz z rodziną repatriowano z Grodna do Polski. Osiedlił się w Nowym Stawie, do emerytury pracował w miejscowej cukrowni.

„Byłem bardzo zaskoczony, jak oni chętnie mnie słuchali. Obserwowałem ich i nie mogłem się nadziwić, że słuchają opowiadań starego człowieka. To ważne, dla mnie szczególnie, że chcą się uczyć, że [chcą] pamiętać, to jest przecież nasza historia” – mówi Mieczysław Plaga.

Spotkanie zakończyło się gromkimi brawami. Rozemocjonowana młodzież w pośpiechu ustawiała się do wspólnej fotografii. Starszy człowiek, którego być może nie raz mijali na ulicy, stał się w ich oczach kimś zupełnie wyjątkowym – postacią, o której już nigdy nie będą potrafili zapomnieć.

Wizyta byłego więźnia w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Nowym Dworze Gdańskim otwiera kolejny etap projektu „Stutthof i my…”, realizowanego wspólnie przez pedagogów SOSW oraz pracowników Muzeum Stutthof. Do spotkania ze Świadkiem Historii młodzież była przygotowywana od października ubiegłego roku za pomocą indywidualnych warsztatów tematycznych.

(ww)