Muzeum Stutthof w Sztutowie

5 czerwca 2010 r. w Wiskitnie, miejscowości położonej w województwie kujawsko-pomorskim, odbyła się uroczystość patriotyczna w 124 rocznicę urodzin kapitana żeglugi wielkiej Tadeusza Ziółkowskiego.

Urodzony w tej miejscowości, z dala od morza, w rodzinie bez tradycji morskich, w swej karierze zawodowej doszedł do stopnia kapitana ż. w., któremu w czasie II RP powierzono statek szkoleniowy „Lwów”, należący do Szkoły Morskiej w Tczewie. Sukcesem załogi było zdobycie równika podczas rejsu do Brazylii. W latach 1924-1939 rząd II RP wskazał go, jako specjalistę wysokiej klasy, na kandydata do pełnienia funkcji polskiego komandora w Radzie Portu i Dróg Wodnych w Wolnym Mieście Gdańsku. W czasie pobytu w Gdańsku komandor zajmował się poza pracą zawodową szkoleniem morskich drużyn żeglarskich młodzieży akademickiej i harcerskiej. Wielkim sukcesem było zajęcie I miejsca przez polską drużynę z Gdańska na żaglowcu „Korsarz” podczas olimpiady w 1936 r. w Berlinie. Za działalność propolską komandor T. Ziółkowski był dwukrotnie aresztowany przez niemiecką policję gdańską – 26 i 28 sierpnia 1939 r. – jako osoba „zagrażająca bezpieczeństwu państwa”, powód: sprzeciw wpuszczenia niemieckiego pancernika „Schleswig -Holstein” do Gdańska pod koniec sierpnia 1939 r.

Za swoją postawę i działalność propolską komandor przeszedł drogę męczeńską, przez więzienie gdańskie do obozu dla jeńców cywilnych Stutthof. Zachęcano go do zmiany narodowości za obietnicę zwolnienia z obozu. Propozycji tej komandor nie przyjął, zachowując do końca postawę i godność Polaka. Policyjny sąd doraźny, tzw. Standgericht, który zebrał się w obozie w 1940 r., wydał na niego wyrok śmierci. Został rozstrzelany przez esesmanów w grupie 67 wybitnych gdańszczan w Wielki Piątek 22 marca 1940 r. w lesie w pobliżu obozu. Po ekshumacji pod koniec 1946 r. ciało jego zostało uroczyście pochowane 7 kwietnia 1947 r. na cmentarzu na gdańskiej Zaspie w alei zasłużonych Polaków Gdańszczan.

5 czerwca 2010 r. mieszkańcy Wiskitna, z inicjatywy Społecznego Komitetu Założycielskiego i Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Koronowie, uhonorowali tego niezwykłego, oddanego sprawom Polski komandora mszą świętą, odprawioną w Jego intencji w Wierzchucinie Królewskim, i ufundowaniem pomnika z tablicą pamiątkową, na której wypisano wszystkie najważniejsze zasługi komandora. W uroczystości uczestniczyli studenci Akademii Morskiej w Gdyni, Stowarzyszenie Kapitanów Żeglugi Wielkiej, członkowie Duszpasterstwa Ludzi Morza z Gdyni, kombatanci, posłowie oraz przedstawiciele lokalnych władz. Nad przebiegiem uroczystości czuwała sołtys Joanna Szalla, a dyrektora Muzeum Stutthof reprezentowała kustosz Elżbieta Grot. Tablicę pamiątkową odsłonili Antoni Dancewicz z Warszawy, zięć komandora Tadeusza Ziółkowskiego, oraz sołtys Joanna Szalla. Uroczystość uświetniły występy orkiestry Reprezentacyjnego Pomorskiego Okręgu Wojskowego, cygańskiego zespołu tanecznego „Romano - Dzipeł” i zespołu młodzieżowego „Ananasy”.

(eg)