Muzeum Stutthof w Sztutowie

10 marca 2010 roku dyrektor Muzeum Stutthof Piotr Tarnowski oraz kierownik Działu Oświatowego Marcin Owsiński spotkali się z bohaterką i z autorkami filmu zrealizowanego w ramach szkolnego projektu „Niebieski różaniec”. Poniżej zamieszczamy relację z przeprowadzonego projektu.

Historię można poznawać, zgłębiać i uczyć się jej na wiele sposobów. W Zespole Szkół Ekonomicznych im. Oskara Langego w Elblągu są tacy uczniowie, których fascynują rozmowy i spotkania ze świadkami historii. Uczennice klasy III a, tzn. my – Ania Nowak, Magda Gągol, Beata Olszewska i Joanna Szydłowska – pod opieką prof. Hanny Wielgolaskiej, zrealizowałyśmy projekt pt. „Niebieski różaniec” w ramach programu edukacyjnego „Opowiem Ci o wolnej Polsce”, prowadzonego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej, Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Powstania Warszawskiego.

Do programu przystąpiłyśmy w październiku 2009 roku. Realizację projektu rozpoczęłyśmy od wyszukania ciekawego tematu. Pomysłów było wiele. Ktoś zaproponował: A może coś takiego, co należałoby ocalić od zapomnienia? Ale co? Może w Elblągu żyje ktoś, kto przeżył gehennę obozu koncentracyjnego? Niedaleko Elbląga znajduje się miejscowość Sztutowo, a w niej Muzeum Stutthof. Ten trop wzbudził aprobatę zespołu. Wyszukałyśmy stronę internetową muzeum, a na niej uwagę naszą zwróciła informacja o tym, że 6 września 2009 roku po uroczystości upamiętniającej 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej i pierwszego transportu więźniów do obozu Stutthof miało miejsce uroczyste otwarcie wystawy plenerowej pt. „Świadkowie generacji”. Prezentuje ona sylwetki 49 osób – byłych więźniów obozu, z którymi spotykali się pracownicy muzeum realizujący program dokumentalno-historyczny „Ostatni świadkowie”. I tu narodziła się myśl – poszukajmy ich właśnie na tej wystawie. Zwróciłyśmy się również o pomoc do pracowników muzeum, a konkretnie do pana Marcina Owsińskiego – współtwórcy wystawy. Z jego pomocą udało nam się nawiązać kontakt z jedną z żyjących więźniarek obozu, która mieszka w naszym mieście. To był strzał w dziesiątkę! Naszym świadkiem historii została pani Jadwiga Sprada, z domu Szamocka.

W trakcie realizacji projektu zapoznałyśmy się z materiałami pomocniczymi przesłanymi przez CEO, które dały nam wiele cennych wskazówek. Przygotowałyśmy pytania do wywiadu. Umówiłyśmy się z naszą bohaterką, zgodnie z jej życzeniem, w domu jej córki. Same przeprowadziłyśmy i nagrałyśmy wywiad. Pani Jadwiga opowiadała bardzo ciekawie, podawała wiele faktów historycznych, a jednocześnie jej wspomnienia nasycone były emocjami. Nagrałyśmy ponad godzinę materiału. Pani Jadwiga udostępniła nam dużo dokumentów i zdjęć. Spotkanie odbyło się 6 stycznia 2010 roku i było dla nas ogromnym przeżyciem. Z obfitych materiałów zmontowałyśmy film pod tytułem „Niebieski różaniec”. Trudno było zdecydować się na cięcia, bo opowieść była bogata w fakty, zawierała dużo szczegółów historycznych. Do filmu dołączyłyśmy zdjęcia.

Untitled from Ola Cz on Vimeo.

Udział w projekcie wiele nas nauczył. Zdobyłyśmy wiedzę historyczną, której nie znajdziemy w podręczniku szkolnym. Posłuchałyśmy opowieści o młodości w ciężkich warunkach wojennych, jakże innej od tych, które znamy. Miałyśmy okazję dokładnie obejrzeć autentyczne dokumenty sprzed ponad 60 lat. Nauczyłyśmy się pracy z kamerą i obróbki filmu. Poznałyśmy bliżej prawą, skromną, odważną kobietą, która zachowała pogodę ducha mimo ciężkich doświadczeń życiowych.

Wojna jest złem – niesie śmierć, ból, beznadzieję, ale z drugiej strony wydobywa z ludzi to, co najlepsze: męstwo, heroizm, miłość i wiarę. Sytuacja krańcowa odsłania prawdziwą tożsamość. Bohaterka naszego filmu okazała się wybranką losu – przeżyła i zdołała zachować ludzką godność w czasie zagłady. Na sam koniec spotkania zapytałyśmy panią Jadwigę, skąd czerpała siły, by pokonać ten koszmar, ból i głód. Odpowiedź była tylko jedna – od Boga. A z niebieskim różańcem nigdy się nie rozstaje… Chcemy poinformować, że film „Niebieski różaniec” został uznany przez CEO za ciekawy i godny pokazania szerszej publiczności. Umieszczono go na stronie internetowej CEO.

24 lutego b.r. odbyło się w naszej szkole bardzo sympatyczne spotkanie podsumowujące realizację projektu. W spotkaniu uczestniczyłyśmy my – autorki i realizatorki programu, pan Marcin Owsiński, pani wicedyrektor Danuta Borkowska oraz nasza opiekunka pani prof. Hanna Wielgolaska. Pragniemy podziękować Muzeum Stutthof oraz panu Marcinowi Owsińskiemu za wsparcie i pomoc przy realizacji projektu. Gdyby nie ta pomoc, uczniowie naszej szkoły nie mieliby okazji poznać bohaterki naszego filmu. Sądzimy, że jest naszym obowiązkiem ocalić historię pani Jadwigi od zapomnienia. Ludzie tak szybko odchodzą.

Opracowały: Anna Nowak, Beata Olszewska, Magdalena Gągol i Joanna Szydłowska pod opieką Hanny Wielgolaskiej