Muzeum Stutthof; 82-110 Sztutowo ul. Muzealna 6; tel:+48552478353; 798418024 fax:+48552478358; email:stutthof@stutthof.pl; NIP:5781036000;
Muzeum Stutthof; 82-110 Sztutowo ul. Muzealna 6; tel:+48552478353; 798418024 fax:+48552478358; email:stutthof@stutthof.pl; NIP:5781036000;
Polskie muzea martyrologiczne w ostatnich latach przechodzą znaczną metamorfozę. Coraz częściej stają się przede wszystkim miejscami edukacji młodego pokolenia, nieco niżej stawiając kojarzoną z nimi przez długi czas „pomnikowość”. Jest to z pewnością efekt otwartości czasów, w jakich żyjemy, jak i również wynik działań pracowników ich działów edukacji. Znacznemu rozszerzeniu uległa oferta tematyczna możliwych do przeprowadzenia zajęć, które nie zawsze i nie wszędzie sensu stricte kojarzyć można z dziejami konkretnego obozu, a które łączyć mogą, np. pierwsze doświadczenia dziennikarskie, opracowywanie wystaw plastycznych, czy fotografię.
Dzięki konsekwentnemu rozwijaniu współpracy z nauczycielami powoli udaje się zmienić dość jednostronny i szary w postrzeganiu obraz tzw. byłych obozów i związaną z tym niechęć do organizowania w tych właśnie miejscach wizyt młodzieży.
Ostatnie lata pokazały również szczególną przydatność miejsc pamięci jako pośrednika w międzynarodowych spotkaniach młodzieży i nośnika uniwersalnych wartości wychowawczych dla młodych Europejczyków.
Poniżej przedstawiamy aktualne propozycje zajęć edukacyjno-wychowawczych realizowanych przez Muzeum Stutthof.
1. Oprowadzanie z przewodnikiem po terenie byłego obozu
Proponujemy Państwu poznać historię KL Stutthof wraz z przewodnikiem. Cykl zwiedzania obejmuje kolejno: część SS-mańską z kantyną obozową i bunkrami; Bramę Śmierci; blok kwarantanny, w którym przewodnik opowie Państwu o genezie i etapach funkcjonowania obozu; blok kobiecy, gdzie zapoznani zostaną Państwo z warunkami życia więźniów; komorę gazową i krematorium oraz pomnik martyrologii ofiar obozu. W wersji rozszerzonej zwiedzą Państwo także teren Nowego Obozu i Obozu Żydowskiego oraz stos całopalny.
2. Projekcja filmów dokumentalnych
Filmy dokumentalne, które mogą Państwo obejrzeć w kinie muzealnym, są idealnym wprowadzeniem do poznania tragicznej historii obozu Stutthof. Prezentujemy następujące filmy w 20-30 min. zestawach: "Ambulans" (16 min.), "Konzentrationslager Stutthof bei Danzig" (30 min.), "Albert Forster" (25 min.), "Stutthof w kilka dni później" (19 min.), "Auschwitz" (25 min.).
Więcej informacji na temat usługi przewodnickiej i oferty filmowej znajdą Państwo tutaj.
3. „Stutthof” – reportaż historyczno-fotograficzny
Forma zajęć, która pozwala na samodzielne, aktywne odkrywanie historii obozu Stutthof. Uczestnicy wcielają się w historyków-fotoreporterów i podążają śladami przeszłości, tj. opracowują dokumentację dotyczącą jednego z aspektów obozowej rzeczywistości. Poznają historię obozu, los więzionych w nim ludzi, zasady funkcjonowania dzisiejszego Muzeum; wyrażają także swoje refleksje z pobytu w miejscu pamięci. Efekty pracy przedstawiane są w formie plastycznej – z wykorzystaniem fotografii, rysunków i tekstów wykonanych przez grupę. Opracowane materiały zabierane są do szkół, gdzie służyć mogą jako materiał do rekapitulacji lub stanowić podstawę wystawy okolicznościowej, gazetki itp.
4. „Życie za drutami…” - nielegalna twórczość artystyczna więźniów KL Stutthof
Uczestnicy zapoznają się z rysunkami, wierszami i grafikami wykonanymi nielegalnie przez więźniów obozu Stutthof. Poprzez ich analizę odkrywają znaczenie, wartość oraz cel sztuki obozowej. Efektem pracy jest prezentacja, podczas której uczniowie deklamują wybrane utwory, dyskutują, dzielą się wiedzą i przemyśleniami. Zajęcia motywują do stawiania własnych pytań i podejmowania refleksji na temat wagi twórczości artystycznej nie tylko w kontekście tragicznych dziejów KL Stutthof, ale i we współczesnym świecie. Warsztaty stanowić mogą uzupełnienie i poszerzenie wiadomości zdobytych przez uczniów w trakcie tradycyjnego zwiedzania terenu byłego obozu z przewodnikiem.
5. Korespondencja legalna i nielegalna więźniów obozu Stutthof
W ramach tych zajęć młodzież dokonuje analizy porównawczej listów, które więźniowie wysyłali z obozu drogą legalną (w języku niemieckim), z korespondencją nielegalną (listy i grypsy pisane w języku polskim). Praca organizowana jest w podziale na grupy mieszane (polsko-niemieckie) i polega z jednej strony na przekazaniu rówieśnikom treści listu, z drugiej zaś – na porównaniu stylu, w jakim oba rodzaje korespondencji zostały sformułowane. Zakończeniem zajęć jest wspólna prezentacja oraz dyskusja na temat warunków, jakie miały wpływ na powstanie obu rodzajów korespondencji. Warsztaty prowadzone są bilingualnie; mogą być traktowane jako podsumowanie tradycyjnego cyklu zwiedzania Muzeum z przewodnikiem.
6. Zajęcia z pakietami tematycznymi
Uczestnicy warsztatów opracowują na podstawie dostępnych materiałów jeden z aspektów historii obozu Stutthof. W każdym pakiecie, obok niedługiego tekstu historycznego, znajdują się ilustracje, reprodukcje dokumentów oraz kilka relacji odnoszących się do opracowywanego tematu (m.in. warunki życia w obozie, praca i wyniszczenie, marsze śmierci). Pakiety opracowane zostały w wersji polskiej i niemieckiej; pod względem merytorycznym wzorowane są na tzw. niemieckiej szkole pedagogiki miejsc pamięci z charakterystycznym dla niej zakresem tematycznym. Warsztaty obejmują pracę w grupach, samodzielne zwiedzanie wystawy oraz dyskusję podsumowującą.
7. Źródła archiwalne do dziejów KL Stutthof
Zajęcia archiwalne przeznaczone dla grup seminaryjnych młodzieży starszej, przede wszystkim studentów kierunków historycznych, ukierunkowane na poznanie w praktyce warsztatu badawczego historyka i pracę z dokumentami poobozowymi. W trakcie zajęć uczestnicy mają okazję zapoznać się z oryginalnymi dokumentami przechowywanymi w Archiwum Muzeum Stutthof. Warsztaty mają pomóc w kształtowaniu umiejętności badawczych, pogłębianiu wiedzy, rozwijaniu myślenia historycznego; zwracają uwagę na swoisty dekalog w pracy historyka, który obejmuje m.in.: dociekliwość, krytycyzm, samodzielność myślenia, dążenie do prawdy, obiektywizm. Zajęcia stanowią ciekawe uzupełnienie treści przekazanych w trakcie zwiedzania terenu byłego obozu z przewodnikiem.
8. Działalność Muzeum Stutthof w Sztutowie
Zajęcia przeznaczone dla młodzieży szkół średnich i studentów prowadzone pod kątem ukierunkowania zawodowego. W ich trakcie uczestnicy będą mogli poznać działalność Muzeum Stutthof „od zaplecza”. Zobaczą miejsca, których się nie zwiedza. Odwiedzą poszczególne działy badawcze i zgłębią cele, zasady oraz specyfikę ich funkcjonowania, zapoznają się z żargonem charakterystycznym dla Muzeum jako instytucji naukowo-kulturalnej. Zajęcia przybliżą etapy powstawania Muzeum, sposoby gromadzenia zbiorów i tworzenia wystaw. Warsztaty, które stanowić mogą dopełnienie ok. 2-godzinnego cyklu zwiedzania, kończą się pokazem filmu dokumentalnego o działalności Muzeum Stutthof.
9. Spotkanie ze świadkiem historii
Muzeum może pośredniczyć w zorganizowaniu spotkań byłych więźniów z młodzieżą w szkołach w ramach zajęć ze świadkiem historii. Uczestnicy będą mieli okazję poznać człowieka noszącego w sobie historię – niepowtarzalne, często tragiczne i wyjątkowe, dzieje swojego życia. Okazją do spotkań mogą być także uroczystości okolicznościowe, organizowane co roku na terenie Muzeum Stutthof: spotkania opłatkowe z udziałem byłych więźniów (styczeń), uroczystości upamiętniające pierwszy transport (wrzesień) i wyzwolenie obozu (maj). Istnieje również możliwość udostępnienia zainteresowanym „historii mówionej”, tj. filmów DVD z wywiadami z byłymi więźniami KL Stutthof.
10. Spotkania z młodzieżą z zagranicy
Muzeum Stutthof jest odwiedzane przez liczne grupy młodzieży z innych krajów, głównie z Niemiec. W czasie kilkudniowego pobytu studyjnego w Muzeum młodzież polska i niemiecka wspólnie poznaje historię KL Stutthof, wykonuje prace porządkowe na terenie byłego obozu, a poprzez wzajemną wymianę myśli i doświadczeń uczy się szeroko rozumianej „inności” i tolerancji. Spotkania w Muzeum Stutthof stanowią zatem nie tylko istotny element polityki historycznej i kultury pojednania, ale pełnią również ważną rolę wychowawczą.
11. Prelekcje w szkołach
Proponujemy Państwu lekcje z pracownikami merytorycznymi Muzeum Stutthof w Państwa szkole. Zakres tematyczny wykładów obejmuje przede wszystkim historię Pomorza Gdańskiego w latach 1939-1945, konspirację pomorską oraz historię obozu koncentracyjnego Stutthof – szczegółowy temat zajęć chętnie dopasujemy do Państwa życzeń i zainteresowań młodzieży z Państwa szkoły. Naszym pragnieniem jest, aby kluczową rolę w doborze tematów prelekcji odgrywali nauczyciele i uczniowie, dlatego czekamy na Państwa propozycje i podpowiedzi.
12. Sesje naukowe dla nauczycieli
Chcąc pozostać w stałym kontakcie z nauczycielami i pedagogami z regionu, Muzeum Stutthof w Sztutowie zainicjowało cykl „Spotkań w Muzeum”, których celem jest wymiana myśli i doświadczeń związanych z edukacją historyczną. Tematyka spotkań obejmuje nie tylko historię obozu Stutthof – poruszane są także inne, równie ważne, elementy historii regionalnej, jak np. kwestia współistnienia Polaków, Niemców i Żydów na Pomorzu Gdańskim w latach 1920-1945, dzieje Wolnego Miasta Gdańsk, czy też rola miejsc pamięci w świadomości mieszkańców województwa pomorskiego. W czasie spotkań omawiane są również projekty i scenariusze lekcji podejmujących tę właśnie tematykę. Spotkania odbywają się 1-2 razy do roku – gromadzą osoby zainteresowane historią rejonu oraz współpracą z Muzeum Stutthof.
13. Praca na terenie byłego obozu
Istnieje możliwość zorganizowania na terenie byłego obozu pracy fizycznej. Uczestnicy otrzymują niezbędne narzędzia i wspólnie porządkują teren Miejsca Pamięci Stutthof – grabią liście, usuwają chwasty, wykonują drobne prace konserwatorskie, zimą pomagają w odśnieżaniu. Jak wynika z dotychczasowych doświadczeń, taka forma pracy, połączona ze zwiedzaniem Muzeum, pełni ważną rolę wychowawczą, uczy szacunku i kształtuje świadomość historyczną.
14. Wystawy czasowe
Ciekawym uzupełnieniem pracy edukacyjnej w Muzeum Stutthof są wystawy czasowe, które podejmują szeroko pojętą tematykę okupacji hitlerowskiej na Pomorzu Gdańskim. Stanowią one ważny element w procesie kontekstualizacji dziejów obozu Stutthof – wskazują w szerszym zarysie na rolę, jaką obóz odrywał w nazistowskim planie eksterminacji narodu polskiego. Część z opracowywanych wystaw peregrynuje po szkołach i instytucjach regionu, stając się tym samym integralnym elementem krajobrazu pamięci Pomorza. W sprawie aktualnie dostępnych tytułów wystaw oraz warunków wypożyczenia prosimy o kontakt z Działem Oświatowym.
Ze względu na specyfikę zajęć i przekazywanych przez nas treści liczebność grupy winna oscylować między 30-40 osobami. Wskazane jest wcześniejsze wprowadzenie uczniów przez nauczyciela w tematykę zajęć tak, aby przyjazd do Muzeum stanowił integralną część realizowanego programu nauczania. Szczegółowy temat warsztatów możemy dopasować do Państwa życzeń. Istnieje możliwość wspólnego opracowania publikacji z przeprowadzonej lekcji. Przed przyjazdem konieczna jest rezerwacja telefoniczna lub pisemna:
Muzeum Stutthof
ul. Muzealna 6
82-110 Sztutowo
tel.: (0-55) 247 83 53 wew. 235
fax: (0-55) 247 83 58
Szczegółowych informacji udzielą Państwu pracownicy Działu Oświatowego:
Marcin Owsiński – kierownik działu
marcin.owsinski@stutthof.pl
Piotr Chruścielski
piotr.chruscielski@stutthof.pl
Wirginia Węglińska
wirginia.weglinska@stutthof.pl
Fot. W. Leszczyński, K. Pawlaczyk
Deutsch
Polski
